Biblioteka sa muzejskom zbirkom – čuvar zlatiborske baštine

Prema podacima o specijalnim bibliotekama u ustanovama kulture, u Srbiji postoji preko 250 specijalnih biblioteka, ali je broj onih javnih koje u okviru svog delovanja imaju muzejsku zbirku – na nivou lokalnih zavičajnih zbirki – znatno manji. Takva je i biblioteka „Ljubiša R. Đenić“ u Čajetini.

Biblioteka „Ljubiša R. Đenić“ karakteristična je po tome što u svom fondu, osim knjiga, poseduje i Muzejsku zbirku, osnovanu 1951. godine. U stalnoj muzejskoj postavci u Čajetini, kao i u ogranku biblioteke na Zlatiboru, izloženi su delovi autentičnog pokućstva zlatiborske brvnare, delovi gradske i seoske nošnje iz 19. i
prve polovine 20. veka, oružje iz Prvog i Drugog srpskog ustanka, kao i zbirka minerala sa područja Zlatibora.

„Muzejski fond obuhvata preko 1200 predmeta podeljenih na podzbirke: istorijsku, etnografsku, umetničku, numizmatičku i prirodnjačku, kao i arhivsku građu sa više od 2000 dokumenata iz 19. i 20. veka, uz bogatu fototeku. Posebna nam je čast što se u sastavu muzeja nalazi i Spomen-zbirka đenerala Krste Smiljanića, proslavljenog vojskovođe iz Prvog svetskog rata, poreklom iz zlatiborskog sela Ljubiš“, objašnjava
Jelena Šukilović, kustos Muzejske zbirke u biblioteci.

Zadatak stručnjaka koji brinu o ovoj zbirci jeste prikupljanje, zaštita i čuvanje, ali i proučavanje i prezentacija predmeta koji svedoče o bogatoj kulturno-istorijskoj baštini zlatiborskog kraja. Pored nesumnjive vrednosti u domenu materijalne kulture, njihov značaj ogleda se i u očuvanju nematerijalne baštine; oni pomažu razumevanju
društvenog poretka, istorijskih okolnosti i načina života nekadašnjeg stanovništva.

„Mnogi građani mesnih zajednica opštine Čajetina od samog osnivanja zbirke 1951.godine poklanjali su predmete koje su prepoznavali kao vredne. Te predmete preuzimao je naš osnivač Ljubiša R. Đenić, koji je shvatio značaj očuvanja duha jednog vremena kroz ovakvu zbirku, i brižljivo ih evidentirao. Danas se možemo pohvaliti da je tokom prošle godine zbirka obogaćena sa devet poklonjenih predmeta, kao i sa sedam otkupljenih, među kojima su i veoma vredna umetnička dela“, dodaje Šukilović.

Preslice, tronošci, čuture, avani, sanduci za devojačku spremu, gusle… Koporani, čarape, jeleci, opanci, ukrasne kopče… Sablje, fišeklije, vojničke čuture, bodeži…
Novčići i odličja, makete kuća, zbirka minerala, kao i fotografije i vredna likovna dela – sve to može se videti u ovoj jedinstvenoj zbirci u okviru biblioteke u Čajetini.

Zahvaljujući razvoju digitalizacije, planirano je da ova muzejska zbirka uskoro bude dostupna i u elektronskom obliku, čime će biti približena ne samo lokalnim korisnicima, već i široj javnosti i istraživačima.