Povodom obeležavanja Dana državnosti Srbije u Istorijskom arhivu Užice u saradnji sa Kraljevskim dvorom u Beogradu, otvorena je izložba “100 godina od obnove Njegoševe zavetne crkve na Lovćenu”, autora mr Dušana Babca, arhitekte i člana Krunskog saveta. Prisutnima se u ime grada Užica obratio Brano Popović, član Gradskog veća.
“Razumevanje našeg istorijskog zaveta kao naroda koji to ima prema Bogu i svojim stradalnicima, dovodi nas i do zaveta Petra II Petrovića Njegoša. Njegovim ispunjavanjem mi potvrđujemo svoju istorijsku ulogu kao naciona koji ima svoje preuzete obaveze i pred svetom i pred Bogom i svedočimo sopstveno trajanje. Tu se pre svega misli na poslednju zavetnu želju Njegoševu o mestu njegovog večnog počivališta. Nadam se da će i ovaj zavet Njegošev postati jednonog dana realnost”, istakao je Popović.
Postavku čini 21 pano fotografija obnove kapele i kraljevskog putovanja, ilustracije nacrta obnove crkve i fresaka koje je oslikao Uroš Predić, prvi put je prikazana prošle godine u Belom dvoru, na stotu godišnjicu obnove ove crkve koju je finansirao kralj Aleksandar I Karađorđević. Prema rečima arhitekte i člana Krunskog saveta Dragomira Acovića, ova izložba govori o tome kako su se našla dva pojma našeg života i naše istorije.
“U jednom momentu je između njih postojala međuzavisnost, postojao odnos i mi smo bili deo te međuzavisnosti i tog odnosa. I ostali smo, ali smo počeli da zaboravljamo čega smo mi to bili deo. To nije velika izložba po obimu, ali jeste po temi i po činjenici da je to jedan od pokušaja da se donekle operemo pred svojom savešću, pred istorijom i pred onim delom budućnosti koji nam je preostao. To nije malo. Pogotovo što je to nemalo tako retko. To pokazuje da smo umeli, mogli i smeli dok smo bili ono što jesmo. Onda smo prestali da to budemo i sada se samo sećamo”,rekao je Acović.
Njegoševa zavetna crkva na Lovćenu oštećena je u oba svetska rata, a 1972. godine srušena je do temelja, odlukom CK Komunističke partije i Vlade NR Crne Gore. Dve godine kasnije na istom mestu podignut je Njegošev mauzolej po projektu Ivana Meštrovića, bez naglašenih pravoslavnih obeležja. Ovo nije jedini put da su izmeštani posmrtni ostaci crnogorskog vladike, naglasio je direktor Istorijskog arhiva Užice, Željko Marković, istakavši da je četiri ili pet puta vršena ekshumacija Njegoševog tela iz groba.
Izložbu „100 godina od obnove Njegoševe zavetne crkve na Lovćenu“ zainteresovani Užičani mogu pogledati do sredine marta u galeriji Istorijskog arhiva Užice.
